Meyve Fidanları Hasat Takvimi: Çiçeklenme ve Büyüme Dönemleri (2026 Rehberi)
Meyve fidanları hasat takvimi; elma, armut, kiraz, kayısı, ceviz, nar ve diğer meyve türlerinin yıl içinde ne zaman çiçeklendiğini, hangi aylarda yoğun gelişim gösterdiğini ve yaklaşık olarak ne zaman hasada geldiğini gösterir. Bu 2026 rehberinde Türkiye koşullarına göre hazırlanmış pratik tabloları ve her dönemde dikkat edilmesi gereken bakım adımlarını bir arada bulabilirsiniz.
Meyve Fidanları Hasat Takvimi Nasıl Okunmalıdır?
Meyve ağacının yıllık gelişimi yalnızca çiçek açma ve ürün toplama döneminden oluşmaz. Dinlenme, tomurcuk uyanması, çiçeklenme, döllenme, meyve tutumu, sürgün gelişimi, meyve irileşmesi, olgunlaşma ve yaprak dökümü birbirini izleyen aşamalardır. Meyve fidanları hasat takvimi içindeki “aktif büyüme” ifadesi; yeni sürgünlerin uzadığı, yaprakların geliştiği ve bağlanan meyvelerin irileştiği genel dönemi anlatır.
Çiçeklenme tarihi her zaman hasat tarihini tek başına belirlemez. Örneğin iki elma çeşidi benzer tarihlerde çiçek açsa bile biri yazın, diğeri sonbaharın sonunda hasat edilebilir. Benzer biçimde kıyı bölgelerinde erken başlayan gelişim, yüksek rakımlı iç bölgelerde daha geç başlayabilir.
Yumuşak Çekirdekli Meyve Fidanları Çiçeklenme ve Hasat Tablosu
Elma, armut ve ayva gibi türlerde çeşit sayısı oldukça fazladır. Yazlık çeşitler temmuz-ağustos döneminde olgunlaşabilirken depolamaya uygun geççi çeşitlerin hasadı ekim veya kasım ayına uzayabilir. Aşağıdaki meyve fidanları hasat takvimi, Türkiye’deki ılıman iklim koşulları için yaklaşık dönemleri gösterir.
| Meyve türü | Yaklaşık çiçeklenme | Aktif büyüme ve meyve gelişimi | Yaklaşık hasat | Kısa not |
|---|---|---|---|---|
| Elma | Nisan–Mayıs | Nisan–Eylül | Temmuz–Kasım | Yazlık ve kışlık çeşitler arasında belirgin hasat farkı vardır. |
| Armut | Mart–Mayıs | Nisan–Eylül | Temmuz–Ekim | Bazı kışlık çeşitler ağaçtan sert toplanıp depoda yeme olumuna gelir. |
| Ayva | Nisan–Mayıs | Mayıs–Ekim | Eylül–Kasım | Geç çiçeklendiği için bazı bölgelerde ilkbahar donundan daha az etkilenebilir. |
Elma ve armutta tozlanma neden önemlidir?
Birçok elma ve armut çeşidinde düzenli meyve tutumu için aynı dönemde çiçeklenen uyumlu bir tozlayıcı çeşide ihtiyaç duyulur. Bahçede tek ağaç bulunması, çevrede uygun tozlayıcı olmaması veya çiçeklenme sırasında arı faaliyetini azaltan soğuk ve yağışlı hava, meyve tutumunu düşürebilir. Fidan seçerken yalnızca hasat ayına değil, tozlayıcı ihtiyacına da bakılmalıdır.
Sert Çekirdekli Meyve Fidanları Hasat Takvimi
Kayısı, badem, şeftali ve bazı erik çeşitleri erken uyandığı için ilkbahar geç donlarına karşı daha hassastır. Çiçeklerin açtığı tarihler sıcak bölgelerde şubat sonuna kadar gerileyebilir; serin ve yüksek rakımlı yerlerde ise nisan ayına kayabilir. Bu nedenle meyve fidanları hasat takvimi özellikle sert çekirdekli türlerde bölgesel gözlemle birlikte değerlendirilmelidir.
| Meyve türü | Yaklaşık çiçeklenme | Aktif büyüme ve meyve gelişimi | Yaklaşık hasat | Kısa not |
|---|---|---|---|---|
| Badem | Şubat–Mart | Mart–Ağustos | Ağustos–Eylül | En erken çiçeklenen türlerdendir; don riski olan yerde geç çiçeklenen çeşit avantaj sağlar. |
| Kayısı | Mart–Nisan | Nisan–Temmuz | Haziran–Ağustos | Çeşit ve rakıma göre hasat tarihi önemli ölçüde değişebilir. |
| Şeftali | Mart–Nisan | Nisan–Eylül | Haziran–Eylül | Erkenci, orta mevsim ve geççi çeşitlerle uzun bir sezon elde edilebilir. |
| Nektarin | Mart–Nisan | Nisan–Eylül | Haziran–Eylül | Şeftaliye benzer gelişir; hasat için zemin rengi ve sertlik izlenir. |
| Erik | Mart–Nisan | Nisan–Eylül | Mayıs–Ekim | Can eriğinden geççi Japon ve Avrupa eriklerine kadar sezon çok geniştir. |
| Kiraz | Mart–Nisan | Nisan–Temmuz | Mayıs–Temmuz | 0900 Ziraat gibi geççi çeşitlerde yoğun hasat çoğunlukla hazirandadır. |
| Vişne | Nisan | Nisan–Temmuz | Haziran–Temmuz | Meyveler tam rengini aldığında ve çeşide özgü aromaya ulaştığında toplanır. |
Sert Kabuklu Meyve Fidanları Çiçeklenme, Büyüme ve Hasat Dönemleri
Ceviz, fındık ve kestanede hasat yalnızca takvim tarihine göre yapılmaz. Dış kabuğun ayrılması, zuruf renginin değişmesi ve meyvenin doğal olgunluk belirtileri dikkate alınmalıdır. Sert kabuklu türler için genel meyve fidanları hasat takvimi şöyledir:
| Meyve türü | Yaklaşık çiçeklenme | Aktif büyüme ve meyve gelişimi | Yaklaşık hasat | Hasat işareti |
|---|---|---|---|---|
| Ceviz | Nisan–Mayıs | Nisan–Eylül | Eylül–Ekim | Yeşil dış kabuk çatlamaya ve meyveden ayrılmaya başlar. |
| Fındık | Aralık–Mart | Nisan–Ağustos | Ağustos–Eylül | Zuruflar sararıp kızarır, kabuk sertleşir ve dane kolay ayrılır. |
| Kestane | Haziran–Temmuz | Haziran–Eylül | Eylül–Kasım | Kupula yani dikenli dış örtü açılır ve meyveler dökülmeye başlar. |
Cevizde erkek ve dişi çiçeklerin açma zamanları aynı çeşitte tam olarak örtüşmeyebilir. Bu nedenle uygun tozlayıcı seçimi verim açısından önem taşır. Bademde de kendine verimli olarak belirtilmeyen çeşitler için aynı dönemde çiçeklenen uyumlu çeşitler tercih edilmelidir.
Akdeniz ve Sıcak İklim Meyveleri Hasat Takvimi
Nar, incir, zeytin ve turunçgiller ılıman kıyı bölgelerinde daha uzun bir gelişme sezonuna sahiptir. Limon gibi bazı türlerde birden fazla çiçeklenme dalgası görülebildiğinden tek bir hasat ayı vermek doğru değildir. Aşağıdaki dönemler ana ürün sezonunu gösterir.
| Meyve türü | Yaklaşık çiçeklenme | Aktif büyüme ve meyve gelişimi | Yaklaşık hasat | Kısa not |
|---|---|---|---|---|
| Nar | Mayıs–Haziran | Mayıs–Eylül | Eylül–Kasım | Geç hasat çatlamayı artırabileceği için renk, irilik ve çeşit süresi birlikte izlenir. |
| İncir | Mayıs–Temmuz | Nisan–Eylül | Temmuz–Ekim | Çiçekler meyve görünümlü yapı içinde bulunduğundan dışarıdan görülmez. |
| Dut | Nisan–Mayıs | Nisan–Temmuz | Mayıs–Ağustos | Beyaz, kara ve mor dut çeşitlerinde olgunlaşma süresi değişebilir. |
| Hünnap | Mayıs–Temmuz | Mayıs–Eylül | Eylül–Ekim | Çiçeklenmesi uzun sürebilir; meyveler çeşide özgü renge geldiğinde toplanır. |
| Zeytin | Nisan–Haziran | Mayıs–Ekim | Eylül–Ocak | Sofralık veya yağlık kullanım ile çeşide göre hasat zamanı değişir. |
| Trabzon hurması | Mayıs–Haziran | Mayıs–Ekim | Ekim–Aralık | Buruk çeşitlerde tüketim olumu, hasat olumundan sonra gerçekleşebilir. |
| Yenidünya | Ekim–Aralık | Kış–İlkbahar | Nisan–Haziran | Kışın çiçeklendiği için don olmayan kıyı iklimlerine uygundur. |
| Mandalina | Mart–Mayıs | Nisan–Ekim | Eylül–Mart | Erkenci Satsuma çeşitleri sonbahar başında olgunlaşabilir. |
| Portakal | Mart–Mayıs | Nisan–Kasım | Kasım–Mayıs | Göbekli ve Valencia grubu çeşitlerin hasat dönemleri farklıdır. |
| Limon | Ana dönem Mart–Mayıs | Yılın büyük bölümü | Çeşide göre yıl geneli | Ekoloji ve çeşide bağlı olarak birden fazla çiçeklenme görülebilir. |
Nar fidanı yetiştirenler için dikim, sulama ve ilk yıllardaki bakım ayrıntılarını Nar Fidanı Dikim Rehberi içinde ayrıca ele aldık.
Üzüm, Kivi ve Üzümsü Meyveler İçin Hasat Tablosu
Asma, kivi ve çalı formundaki üzümsü meyveler de fidan olarak bahçeye dikilebilir. Bazı ahududu çeşitleri yazın, bazıları ise yaz sonu-sonbahar döneminde ürün verdiği için hasat aralığı çeşide göre genişler.
| Meyve türü | Yaklaşık çiçeklenme | Aktif büyüme ve meyve gelişimi | Yaklaşık hasat | Kısa not |
|---|---|---|---|---|
| Üzüm | Mayıs–Haziran | Nisan–Eylül | Temmuz–Ekim | Sofralık, kurutmalık ve şaraplık çeşitlerde olgunluk ölçütleri değişebilir. |
| Kivi | Mayıs–Haziran | Mayıs–Ekim | Ekim–Aralık | Çoğu çeşitte erkek ve dişi bitkilerin birlikte planlanması gerekir. |
| Yaban mersini | Nisan–Mayıs | Mayıs–Ağustos | Haziran–Eylül | Asit karakterli yetiştirme ortamı ister; çeşitler farklı tarihlerde olgunlaşır. |
| Ahududu | Nisan–Haziran | Nisan–Eylül | Haziran–Ekim | Tek ürün veren ve iki dönemde ürün verebilen çeşitler bulunur. |
| Böğürtlen | Mayıs–Haziran | Mayıs–Eylül | Temmuz–Eylül | Meyveler tam renk ve aroma kazandığında birkaç toplamada hasat edilir. |
| Frenk üzümü | Nisan–Mayıs | Mayıs–Temmuz | Haziran–Temmuz | Serin ve nemli iklimlerde daha sağlıklı gelişim gösterir. |
Meyve Fidanları Hasat Takvimine Göre 12 Aylık Bakım İşleri
Takvimin asıl faydası yalnızca hasat ayını öğrenmek değil, yıl içindeki bakım işlerini doğru fenolojik döneme yerleştirmektir. Aşağıdaki plan genel bir hatırlatma çizelgesidir. İlaçlama ve gübreleme kararı tür, hastalık-zararlı durumu, toprak analizi ve yerel resmî tavsiyelere göre verilmelidir.
| Ay / dönem | Bahçede öne çıkan gelişme | Genel bakım ve kontrol |
|---|---|---|
| Ocak | Yaprağını döken türlerde kış dinlenmesi | Uygun bölgelerde dikim, kuru-kırık dal kontrolü, ekipman temizliği ve bahçe planlaması. |
| Şubat | Badem gibi erkenci türlerde uyanma başlayabilir | Don riski takibi, dikim ve türün ihtiyacına uygun kış budamasının tamamlanması. |
| Mart | Tomurcuk kabarması ve erken çiçeklenme | Don uyarılarının izlenmesi, sulama sisteminin kontrolü, çiçek döneminde arıları koruyacak uygulamalar. |
| Nisan | Pek çok türde çiçeklenme, yapraklanma ve meyve tutumu | Hastalık-zararlı gözlemi, bağlama ve herek kontrolü; gereksiz azot uygulamasından kaçınma. |
| Mayıs | Hızlı sürgün gelişimi ve meyve irileşmesinin başlangıcı | Toprak nemi takibi, gerekiyorsa meyve seyreltme, yabancı ot kontrolü. |
| Haziran | Kiraz, vişne ve bazı erkenci meyvelerde hasat | Düzenli sulama, hasat hijyeni, kırılan ve hastalıklı dalların kontrollü temizliği. |
| Temmuz | Yazlık meyvelerde yoğun hasat ve gelişim | Sıcaklık stresine karşı su yönetimi, güneş yanıklığı ve zararlı kontrolleri. |
| Ağustos | Şeftali, erik, incir, üzüm ve bademde çeşit bazlı hasat | Hasadı serin saatlerde yapma, ağacın gelecek yılki gözlerini koruma, aşırı sulamadan kaçınma. |
| Eylül | Elma, armut, ceviz, nar ve üzümde yoğun hasat | Olgunluk kontrolü, ürünlerin zedelenmeden toplanması, hasat kayıtlarının tutulması. |
| Ekim | Geççi meyveler ve sert kabuklularda hasat | Hasat sonrası bahçe temizliği, toprak ve yaprak analizi sonuçlarının değerlendirilmesi. |
| Kasım | Yaprak dökümü ve dinlenmeye geçiş | Uygun iklimde yeni fidan dikimi, kök bölgesinde drenaj ve kemirgen kontrolü. |
| Aralık | Kış dinlenmesi; fındıkta çiçeklenme başlayabilir | Bahçe kayıtlarının değerlendirilmesi, yeni sezon çeşit ve tozlayıcı planı. |
Bölgelere Göre Çiçeklenme ve Hasat Tarihleri Neden Değişir?
Türkiye’de kıyı ile iç kesimler, kuzey ile güney ve ova ile yüksek rakımlı alanlar arasında önemli iklim farkları vardır. Aynı çeşidin çiçeklenmesi sıcak bir kıyı ilçesinde daha erken, yüksek rakımlı bir bahçede daha geç gerçekleşebilir. Hasat tarihi de bu başlangıca ve sezon içindeki sıcaklık toplamına bağlı olarak öne veya geriye kayar.
- Marmara: Ilıman ve geçiş iklimi nedeniyle çok sayıda meyve türü yetişebilir. İlçe, rakım ve denize yakınlık tarihleri etkiler.
- Ege ve Akdeniz: Uyanma ve çiçeklenme genellikle daha erken başlar. Sıcak bölgelerde erkenci çeşitlerin hasadı öne gelebilir.
- İç Anadolu: Kış daha soğuk, ilkbahar don riski daha belirgindir. Çiçeklenme kıyı bölgelerine göre gecikebilir.
- Karadeniz: Nem ve yağış hastalık takibini önemli hâle getirir. Fındık, kivi ve bazı üzümsü meyveler için uygun alanlar bulunur.
- Doğu Anadolu: Yüksek rakım ve uzun kış gelişmeyi geciktirebilir. Bahçe yeri ile geç uyanan çeşit seçimi önemlidir.
- Güneydoğu Anadolu: Yaz sıcaklığı ve kuraklık nedeniyle sulama yönetimi ile güneş yanıklığı riski öne çıkar.
Bahçe kurmadan önce yalnızca “bu meyve Türkiye’de yetişir mi?” sorusuna değil, seçilen çeşidin bulunduğunuz yerde kış soğuklama ihtiyacını karşılayıp karşılamayacağına ve ilkbahar geç donlarından etkilenip etkilenmeyeceğine bakılmalıdır. Sertifikalı ve bölgeye uygun seçenekleri karşılaştırmak için meyve fidanları kategorimizi inceleyebilirsiniz.
Meyve Fidanları Dikildikten Kaç Yıl Sonra Hasat Edilir?
Meyve fidanları hasat takvimi yetişkin ve ürün verebilecek durumdaki ağaçların yıllık dönemini gösterir. Yeni dikilen bir fidanın tabloda belirtilen ilk hasat ayında mutlaka meyve vermesi beklenmemelidir. Verime yatma süresi; fidanın aşılı olup olmamasına, anacına, yaşına, bakım koşullarına ve türe göre değişir.
| Fidan grubu | İlk meyveler için genel beklenti | Tam verime yaklaşma |
|---|---|---|
| Bodur anaçlı aşılı elma ve armut | Yaklaşık 2–3 yıl | Yaklaşık 4–6 yıl |
| Yarı bodur anaçlı elma ve armut | Yaklaşık 3–4 yıl | Yaklaşık 5–7 yıl |
| Kayısı, şeftali, erik ve kiraz | Yaklaşık 2–4 yıl | Yaklaşık 5–7 yıl |
| Aşılı ceviz ve kestane | Yaklaşık 3–5 yıl | Çeşit ve bakıma göre daha uzun sürebilir |
| İncir, nar ve dut | Yaklaşık 2–3 yıl | Yaklaşık 4–6 yıl |
| Turunçgiller | Yaklaşık 2–4 yıl | Yaklaşık 5–8 yıl |
Bu süreler garanti değildir. Fidanın dikildiği yıl birkaç çiçek açması, güçlü bir kök ve taç yapısı oluşturmadan yüksek ürün yükü taşımasının doğru olduğu anlamına gelmez. Genç fidanlarda öncelik sağlıklı köklenme ve dengeli dal gelişimidir. Fidan seçiminde anaç, aşı noktası ve sertifika kontrolü için Meyve Fidanı Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler rehberimize göz atabilirsiniz.
Meyvenin Hasat Zamanının Geldiği Nasıl Anlaşılır?
Takvim doğru döneme yaklaşıldığını gösterir; son kararı meyvenin olgunluk belirtileri verir. Çok erken hasat aroma, renk ve irilik kaybına; fazla geç hasat ise yumuşama, çatlama, dökülme ve depolama ömrünün kısalmasına yol açabilir.
- Elma: Çeşide özgü zemin rengi oluşur, meyve hafifçe kaldırılıp çevrildiğinde sap daldan daha kolay ayrılır. Depolanacak ürünlerde profesyonel olgunluk ölçümleri tercih edilir.
- Armut: Birçok çeşitte hasat olumu ile yeme olumu farklıdır. Meyve ağaçtan hâlâ sertken toplanıp uygun koşullarda olgunlaştırılabilir.
- Şeftali ve nektarin: Yeşil zemin rengi açılır, çeşide özgü koku belirginleşir ve meyve eti kullanım amacına uygun sertliğe gelir.
- Kiraz ve vişne: Meyve tam çeşit rengini alır, irilik ve tat gelişir. Sapıyla ve meyveyi ezmeden toplamak raf ömrünü destekler.
- Üzüm: Yalnızca kabuk rengine bakılmaz; tat, şeker-asit dengesi ve çeşide özgü aroma değerlendirilir. Üzüm hasattan sonra belirgin biçimde tatlanmaz.
- Nar: Çeşide özgü kabuk rengi ve irilik oluşur. Aşırı gecikme ile düzensiz sulama çatlama riskini yükseltebilir.
- Ceviz: Yeşil kabuk çatlar ve sert kabuktan ayrılmaya başlar. Hasattan sonra dış kabuk temizlenmeli ve ceviz uygun şekilde kurutulmalıdır.
- İncir: Meyve çeşide özgü renge gelir, boyun kısmı yumuşar ve meyve aşağı doğru sarkar. İncir olgunlaştıkça hassaslaştığı için dikkatle toplanır.
- Turunçgiller: Kabuk rengi tek başına yeterli değildir; meyve suyu miktarı ve tat dengesi de dikkate alınır.
Hasat sabah mı, akşam mı yapılmalıdır?
Çoğu meyvede serin ve kuru saatler tercih edilir. Çiğli veya yağışlı havada toplanan ürünlerde yüzey nemi hastalık ve muhafaza sorunlarını artırabilir. Öğle sıcağında hasat edilen meyveler ise daha yüksek tarla sıcaklığıyla depoya girer. Ürün, dalından koparılırken sıkılmamalı; toplama kabına yukarıdan atılmamalıdır.
Meyve Fidanları Hasat Takviminin Verimli Kullanılması İçin 8 Kural
- Fidan etiketini saklayın; çeşit ve anaç adını bahçe planına kaydedin.
- Her yıl ilk tomurcuk uyanması, tam çiçeklenme ve hasat tarihini not edin.
- Takvimi ilçe, rakım ve bahçenin güneşlenme durumuna göre uyarlayın.
- Tozlayıcı isteyen türlerde aynı dönemde çiçeklenen uyumlu çeşit kullanın.
- Çiçeklenme döneminde arılara zarar verebilecek bilinçsiz uygulamalardan kaçının.
- Sulama ve gübrelemeyi yalnızca aya göre değil; analiz, nem ve bitki gelişimine göre planlayın.
- Hasadı tek seferde yapmak yerine farklı zamanda olgunlaşan meyveleri seçerek toplayın.
- Hastalık, zararlı veya don şüphesinde il ya da ilçe tarım müdürlüğünden ve yetkili uzmandan destek alın.
Açık köklü fidanla bahçe kurmayı düşünüyorsanız doğru dikim dönemi ve fidan kontrolü için Açık Köklü Fidan Nedir? yazımızı; taç gelişimini düzenlemek içinse Ağaç Budama Rehberi içeriğimizi inceleyebilirsiniz.
Meyve Fidanları Hasat Takvimi Hakkında Sık Sorulan Sorular
Meyve ağaçları en çok hangi aylarda çiçek açar?
Türkiye’de yaprağını döken pek çok meyve ağacı mart, nisan ve mayıs aylarında çiçek açar. Badem sıcak bölgelerde şubat ayında başlayabilir; kestane haziran-temmuz döneminde, fındık ve yenidünya ise kış aylarında çiçeklenebilir.
Meyve fidanları hasat takvimi her şehirde aynı mıdır?
Hayır. Sıcaklık, rakım, denize uzaklık, yamaç yönü ve çeşide bağlı olarak tarihler değişir. Aynı il içinde bulunan iki ilçede bile çiçeklenme ve hasat arasında birkaç haftalık fark görülebilir.
Bir fidan dikildiği yıl meyve verir mi?
Bazı aşılı ve saksılı fidanlarda birkaç çiçek veya meyve görülebilir; ancak bu durum düzenli verime yatıldığı anlamına gelmez. İlk yıllarda köklenme ve dengeli taç gelişimi önceliklidir.
Çiçek açan ağaç neden meyve tutmaz?
Uygun tozlayıcının bulunmaması, çiçeklenme dönemindeki don, soğuk ve yağışlı hava, arı faaliyetinin zayıflığı, beslenme dengesizliği, su stresi veya hastalıklar meyve tutumunu azaltabilir.
Meyve hasadı takvimde yazan ayın başında mı yapılır?
Ay bilgisi yaklaşık bir aralıktır. Meyve çeşidinin gelişme süresi ve gerçek olgunluk belirtileri izlenmelidir. Aynı ağaçta güneş alan ve gölgede kalan meyveler bile farklı günlerde olgunlaşabilir.
Hasattan hemen önce sulama yapılır mı?
Karar meyve türüne, toprağa ve hava koşullarına göre değişir. Uzun süre susuz bırakılan ağaca hasat öncesinde birden yüksek miktarda su verilmesi özellikle çatlamaya yatkın meyvelerde sorun oluşturabilir. Düzenli ve kontrollü su yönetimi uygulanmalıdır.
Sonuç: Takvimi Çeşit Bilgisi ve Bahçe Gözlemiyle Birlikte Kullanın
Meyve fidanları hasat takvimi, yıllık bakım planı hazırlamak ve farklı türlerin ürün dönemlerini karşılaştırmak için güçlü bir başlangıç aracıdır. Ancak takvimdeki aylar kesin hasat günü değildir. En doğru sonuç; çeşidin bilindiği, bahçedeki gelişimin düzenli kaydedildiği ve bölgesel iklim şartlarının hesaba katıldığı planlamayla alınır.
Bahçenize erkenci, orta mevsim ve geççi çeşitleri dengeli biçimde yerleştirerek hasat sezonunu uzatabilirsiniz. Seçim yaparken yalnızca meyvenin tadına değil; bölgeye uyumuna, soğuklama ihtiyacına, tozlayıcısına, anaç özelliklerine ve bahçede ayrılabilecek alana da dikkat edin.